Behoud van flexibele arbeid na 2026 met inzet van WTTA

De Nederlandse arbeidsmarkt is voortdurend in beweging. Met nieuwe wetgeving probeert de overheid de balans te vinden tussen flexibiliteit voor werkgevers en bescherming voor arbeidskrachten. Een van de meest ingrijpende veranderingen die eraan komt, is de Wet Toelating Terbeschikkingstelling Arbeidskrachten (WTTA). Deze wet zal grote gevolgen hebben voor uitzendbureaus, ondernemers en de hele keten van flexibele arbeid.

Een Nieuw Toelatingsstelsel: De “Zegen” van de Minister

De kern van de WTTA is de invoering van een verplicht toelatingsstelsel. Vanaf de invoeringsdatum mogen ondernemers en uitzendbureaus alleen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen als ze hiervoor goedkeuring hebben van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Krijgen ze deze goedkeuring niet, dan is het simpelweg afgelopen met hun activiteiten.

Om ‘de zegen‘ te ontvangen, moeten bureaus aan strikte voorwaarden voldoen. Dit omvat onder andere het kunnen overleggen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), het storten van een bankgarantie van €100.000 op een rekening bij de overheid en zich onderwerpen aan periodieke controles. Dit stelsel is primair bedoeld om betere bescherming te bieden aan arbeidskrachten, in het bijzonder aan arbeidsmigranten, die kwetsbaar kunnen zijn voor uitbuiting. Dit soort praktijken, waarbij mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn toch misbruikt worden in hun zoektocht naar een beter leven, komt helaas nog te veel voor. Door deze nieuwe wet wil de overheid malafide uitzendbureaus definitief aanpakken en uitbannen.

De Tweede Kamer heeft de wet op 15 april 2025 al aangenomen, al is een concrete invoeringsdatum nog niet bekend. De verwachting is echter dat de WTTA in 2027 van kracht zal worden.

Wat Betekent Dit voor de Factor Arbeid?

De invoering van de WTTA zal onvermijdelijk invloed hebben op de manier waarop bedrijven omgaan met flexibele arbeid. Er wordt nog altijd veel werk verzet in sectoren waar uitzendwerk de norm is, zoals de tuinbouw, de industrie en de logistiek. Deze behoefte aan flexibele inzet zal de komende jaren niet verdwijnen, gedreven door seizoensinvloeden, conjunctuur en specifieke projecten.

Wat wel gaat veranderen, is de mindset van ondernemers die nu uitzendkrachten inhuren. Door de nieuwe regels en de daaraan verbonden kosten – denk aan de borg, administratie en controles – zal het uitzendwerk duurder worden. Deze extra kosten zullen logischerwijs worden doorberekend aan de inlenende partijen. Ondernemers komen hierdoor voor een dilemma te staan: hoe kunnen we arbeid blijven bekostigen op een manier die onze producten en diensten rendabel houdt?

Het is denkbaar dat uitzendkrachten, onder de WTTA, duurder zullen worden in vergelijking met arbeidskrachten die je zelf in dienst neemt. Dit roept belangrijke vragen op voor de toekomst van je bedrijfsvoering.

Voorsorteren op de Toekomst: Actie is Geboden

Het is verstandig om nu al voor te sorteren op de invoering van de WTTA. Begin het gesprek met je huidige leverancier van uitzendkrachten. Hoe gaan zij om met deze naderende wetgeving? Welke gevolgen verwachten zij voor de kosten, de inzet van arbeid en, niet onbelangrijk, voor hun eigen voortbestaan als leverancier? Transparantie hierover is cruciaal voor een succesvolle samenwerking in de nabije toekomst.

Deze wetgeving dwingt ons allemaal na te denken over de bredere gevolgen van het uitsluiten van uitbuiting. Dit heeft impact op de kostprijs van producten, de leefomstandigheden van arbeidskrachten en de gehele keten, tot aan de algehele mindset van consumenten. Het is een fundamentele verschuiving.

Alternatieven en Eigen Dienstverband

Flexibele arbeid zal, zoals gezegd, altijd blijven bestaan. Wanneer uitzenden lastiger en duurder wordt, komt de vraag op of een constructie via een zzp-schap een reële optie is. Dit kan zeker een oplossing zijn, maar alleen als men voldoet aan de strenge eisen die gesteld worden aan ondernemerschap en het voorkomen van schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst gaat dus weer strenger handhaven en boetes opleggen als de zzp-constructie niet op orde is. Hierdoor wordt het risico om als opdrachtgever te worden ‘gepakt’ aanzienlijk.

Als werkgevers toch al nadenken over de toekomst van hun flexibele schil, kan dit ook het moment zijn om te overwegen of het direct in dienst (met hulp van jouw eigen personeelschef) nemen van krachten op de lange termijn toch voordeliger wordt. Dit kan leiden tot een potentieel lagere kostprijs per uur, geeft je de mogelijkheid om directe invloed uit te oefenen op je werknemers, en kan zelfs de mindset van werknemers ten goede komen.

Kortom, stilzitten is geen optie. Om je concurrentievoordeel als onderneming te behouden en voorbereid te zijn op de toekomstige arbeidsmarkt, is het nu tijd om in actie te komen en je strategieën voor de inzet van arbeid kritisch te heroverwegen.

Dit artikel is geschreven door Erwin Sakkee. Hij adviseert en begeleidt MKB-ondernemers met allerlei soorten uitdagingen die zij op hun pad tegenkomen door wet- en regelgeving en bij inzet van arbeid. Erwin heeft talloze MKB-ers geholpen met inzichten en oplossingen op het gebied van HR.